Bab 6 Perubahan Pentadbiran Ke Arah Berkerajaan Sendiri di Sarawak dan Sabah

===Pengenalan
Good job cleverass xing wei gan
===

(a) Penyerahan Sarawak & Sabah kepada Kerajaan British

(b) Langkah-langkah ke Arah Berkerajaan Sendiri


6.1 Perubahan Pentadbiran Ke Arah Berkerajaan Sendiri di Sarawak

~ Januari 1941, Charles Vyner Brooke memperkenalkan Perlembagaan 1941 sempena perayaan 100 tahun Pengambilan Sarawak

~ Perlembagaan tidak berjaya dilaksanakan kerana Jepun menyerang Sarawak. ( 1941 - 1945 )

Sarawak-vyner.jpg.jpeg

Charles Vyner Brooke


6.1.1 Sarawak Selepas Kekalahan Jepun

i) 10 September 1945, British telah memperkenalkan Pentadbiran Tentera British.

ii) Usaha yang dilakukan oleh British untuk : -
a) Ketenteramaan
b) Pemulihan Ekonomi
c) Mengemas Kini Pentadbiran

6.1.2 Sarawak Diserahkan Kepada Kerajaan British


  • 1 Julai 1946, kerajaan British mengisytiharkan Sarawak sebagai Jajahan Mahkota British.
  • Gabenor pertama di Sarawak - Sir Charles Arden Clarke.


6.1.3 Gerakan Antipenyerahan Di Sarawak




6.2 Perubahan Pentadbiran ke Arah Berkerajaan Sendiri di Sabah

6.2.1 Sabah selepas kekalahan Jepun
i) Sabah ditadbir oleh Pentadbiran Tentera British selepas Jepun menyerah kalah.
ii) Pentadbiran Tentera British telah berusaha mengembalikan keamanan dan ketenteraman dalam negeri.
iii) Setelah keamanan dipulihkan, Pentadbiran Tentera British memutuskan untuk mengembalikan Sabah kepada pemerintahan awam.

6.2.2 Sabah diserahkan kepada Kerajaan British

Faktor-faktor Sabah diserahkan kepada kerajaan British
1) Desakan pelabur dan Pemodal Eropah
- Pelabur dan Pemodal Eropah mendesak kerajaan British supaya melindungi pelaburan mereka di Sabah.
- British berasa bertanggungjawab menjaga kepentingan warganegaranya dan melindungi pelaburan mereka.
2) Menjamin kedudukan dan keselamatan
- Dengan menguasai Sabah, British dapat menjamin kedudukan dan keselamatan mereka di Asia Tenggara.
-Ini adalah kerana Sabah terletak di tengah-tengah jalan perdagangan di antara Singapura dengan Hong Kong.
3) Mengeksploitasi sumber bahan mentah
- Sabah membekalkan sumber bahan mentah seperti kayu balak, kelapa kering, tembakau dan hasil tradisional.
- Sabah juga menjadi tempat bagi pasaran barangan keluaran Britain.

• Penyerahan Sabah tiada tentangan hebat penduduk tempatan kecuali waris Kesultanan Sulu yang menganggap Sabah sebagai miliknya.
• Pertubuhan yang ada di Sabah hanya berjuang perbaiki keadaan politik dan ekonomi seperti:
a) Persatuan Kebangsaan Melayu Labuan(PKML)
b) Barisan Pemuda(BARIP)


6.2.3 Langkah ke Arah Berkerajaan Sendiri di Sabah
Tahun
Perkembangan
1950
- British telah memperkenalkan perlembagaan baru.
- Dua Majlis ditubuhkan iaitu:
i) Majlis Kerja
ii) Majlis Undangan
- Wakil anak negeri diberi peluang melibatkan diri dalam pemerintahan negeri melalui pelantikan mereka secara tidak rasmi dalam Majlis Undangan.
- Peluang ini penting untuk melatih penduduk tempatan menjadi pemimpin.
- Antara pemimpin kaum bumiputera ialah
i) Donald Stephens
1952
- Pilihan Raya Majlis Tempatan diadakan untuk memilih perwakilan secara demokrasi.
1960
- Pihak British telah meminda Perlembagaan untuk menambah jumlah pemimpin kaum bumiputera sebagai ahli tidak rasmi dalam Majlis Undangan.
- Tidak semua ahli yang dilantik dipilih oleh rakyat melalui pilihan raya, sebaliknya mereka dilantik oleh Gabenor British.
1962
- Pilihan Raya Majlis Undangan telah diperkenalkan oleh pihak British


6.2.4 Penubuhan Parti Politik di Sabah

1. Selepas pengumuman Gagasan Persekutuan Malaysia oleh Tunku Abdul Rahman, kemunculan parti politik di Sabah semakin ketara.
2. Beberapa buah parti politik ditubuhkan dalam tempoh 15 bulan selepas diumumkan ialah:

i. Pertubuhan Kebangsaan Kadazan Bersatu (UNKO):
Tarikh Penubuhan: Ogos 1961
Pengasas: Donald Stephens
Matlamat penubuhan:
Untuk menjaga kepentingan dan memelihara hak orang Kadazun Dusun


ii. Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu (USNO):
Tarikh Penubuhan: 23 Disember 1961
Pengasas: Tun Datu Mustapha bin Datu Harun
Matlamat penubuhan:
a. Memperjuangkan kaum bumiputera Muslim
b. Menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan
c. Memperjuangkan agama Islam sebagai agama rasmi
d. Menukar nama Borneo Utara kepada Sabah


iii. Pasok Momogun:
Tarikh Penubuhan: Januari 1962
Pengasas: Orang Kaya-Kaya Sedomon dan G.S. Sundang
Matlamat penubuhan:
Melindungi kepentingan penduduk di kawasan pedalaman Sabah


iv. Persatuan Cina Sabah (SCA):
Tarikh Penubuhan: Oktober 1962
Pengasas: Peter Chin dan Khoo Siak Chiew
Matlamat penubuhan:
Melindungi hak orang Cina







6.1.4 Penentangan Orang Tempatan dan Reaksi British

6.1.5 Langkah Ke Arah Berkerajaan Sendiri di Sarawak

6.1.6 Penubuhan Parti Polotik di Sarawak

6.2.Perubahan Pentadbiran Ke Arah Berkerajaan Sendiri di Sabah

6.2.1 Sabah Selepas Kekalahan Jepun

6.2.2 Sarawak Diserahkan Kepada Kerajaan British

6.2.3 Langkah Ke Arah Berkerajaan Sendiri di Sarawak

6.2.4 Penubuhan Parti Polotik di Sarawak